www.destekpsikoloji.com

Öfke Kontrolü

Makaleler - Yaşam Zorlukları

16 yaşındayım ve 13 yaşında bir erkek kardeşim var. Bu günlerde çok sinirli olmaya başladı. Her zaman bana ve anneme bağırıyor, üzerimize yürüyor. Ne isterse yapıyor ve kendinden büyük çocuklarla takılıyor. Son zamanlarda bu kadar değişmesinin sebebi babamın 6 ay önce evi terk etmesi olabilir. Çok üzülüyorum çünkü kardeşim bu sinirli tavırları hem onun hem bizim için tehlikeli olmaya başladı….

Eşim ve çocuklarımdan kaçar oldum. Eşim beni sadece faturaları ödeyen biri olarak görüyor ve çocuklarım beni bir banka sanıyor. Yaşadığım hayattan kaçarsam daha mutlu olacağımı düşünüyorum. Ne zaman onlardan biriyle konuşsam, konuşmanın sonu bağırmayla ve tartışmayla sonlanıyor. İşyerinde de sıkıntılı günler yaşamaya başladım, toplantılarda karşımdakini dinlemeyecek kadar sinirleniyorum ve bazen sadece kalkıp gidiyorum. Sanırım son zamanlarda artan baş ağrılarım da bu yaşadıklarıma bağlı…

Öfkeyi anlamak ve öfkeyle başaçıkabilmek….

Öfke her canlının zaman zaman yaşadığı basit bir duygudur. Genellikle duygusal engellenmeler ve incinmelerle ortaya çıkan öfke, olumsuz bir duygu olarak hissedilir. Çünkü kendimizi incinmiş hissederiz, bize karşı kötü davranılmıştır, fikirlerimize karşı çıkılmıştır veya hedeflerimize ulaşmamız engellenmiştir. Aslında yaşanılan fiziksel veya duygusal acılar ile öfke arasında çok yakın bir ilişki vardır. Yaşanılan acıya eşlik eden öfke düşünceleri olabileceği gibi, acıyı hissetmemek için öfkeye daha çok ağırlık verilebilir. Bu yaşanılanlar bilinçli veya bilinçsiz olarak devam eder.

Kendi Öfkenizi Tanıyın!

Kendi öfkenizi tanımlarken, ne kadar sıklıkla yaşadığınıza, ne kadar şiddetli hissettiğinize ve ne kadar uzun sürdüğüne dikkat etmeniz gerekir. Ayrıca ‘öfke eşiği’ denilen ne kadar kolaylıkla öfkelenebildiğiniz ve öfkeli olmanın sizi ne kadar rahatsız ettiği de önemlidir. Bazıları çok sık, oldukça şiddetli ve kolayca öfkelenir; ama bu durum onu rahatsız etmez.

Bazı çalışmalar bir yetişkinin günde bir iki defa öfkelendiğini, huysuzlaştığını belirtirken bazı araştırmalarda bu sayı 15’e kadar yükseltmektedir. Sonuçta bu durumun sizde ve çevrenizde yarattığı sıkıntı düzeyi göz önüne alınması gereken önemli bir konudur.

Öfkeyle Başaçıkabilir misiniz?

Öfke yönetilme biçimine göre yıkıcı sonuçlanabileceği kadar yapıcı da olabilir.

İyi başaçıkılan bir öfke durumu; fiziksel sağlığa ve kişilerarası ilişkilere zarar vermeden sonuçlanabilir. Aslında temelinde öfke, bize çevremizde yanlış giden bir şeyler algıladığımıza işaret eder. İşareti iyi analiz eder ve doğru çözümlersek bu yanlışın (kişisel algımız, sosyal ilişkilerimiz, toplumsal roller, bozuk bir radyo…) düzeltilmesini sağlar.

Eğer öfkeyi yönetemez ve olumsuz bir şekilde yaşarsak; karşımızdakilerin de öfkeli, savunmacı ve saldırgan olmaları mümkündür. Konuşmalar ve bağrışmalar, sorunun çözümüne yönelik yapılmaz, öfkeniz yüzünden yapılamaz.

Düşmanlık ve saldırgan bir öfke sadece erken ölüm riski değil, aynı zamanda sosyal olarak dışlanmanız için de bir risktir.

Bütün bunları düşününce öfke ile başaçıkmak için zaman ayırmak iyi bir fikir gibi gelmiyor mu? Kaybedecek bir şeyiniz olmadığı gibi en kötüsü ‘kendisi ve çevresiyle barışık bir insan olma’ şansınız doğabilir.

Uzman Psikolog Meltem Özcüler