Depresyondan Kurtulun!

PDFYazdıre-Posta

Makaleler - Depresyon

Günümüzde depresyon yaygınlığı  % 5-10 ve ömür boyu depresyon geliştirme riski ise %10-20 arasındadır. Depresyonun bu kadar yaygın olmasına rağmen etkili ve uygun bir tedavi alma yüzdesi dünyada sadece %30’larda kalmaktadır. Oran az gelişmiş ülkelerde daha da azalmaktadır. Yeni ilaçların ortaya çıkması, psikoterapi gibi ilaç tedavisi içermeyen yöntemlerin yaygınlaşması depresyondan kurtulmak için en ulaşılabilir yöntemlerdir (WHO,  Dünya Sağlık Örgütü).

 

Depresyondan kurtulmalı!

Major depresyon yaşayan kişilerin hayatları ‘daha önceden yaptıkları ama artık yapamadıkları şeylerle’ doludur. En sevilen hobiden uzaklaşılır, sevilen kişiyle konuşulamaz hale gelinir, makyaj yapmak, traş olmak bir işkenceye dönerken, yaşamın ağır yükü gün geçtikçe omuzlara daha fazla yüklenir. Enerji yoktur, istek yoktur, ilgi yoktur, anlam yoktur….

Depresyonlu kişilerin % 15 kadarı intihar ederek hayatlarına son vermektedir. Depresyon, kişilerin mesleki başarısını düşürür, iş kayıplarına, başarısızlık ve işe yaramazlık duygularına, mide hastalıklarına, baş ve kas ağrılarına neden olur. Özel hayatta cinsel bozukluklara yol açarak evlilik sorunlarına neden olur, tahammül azalır, ilişki için çaba verme, karşıdakiyle empati kurma becerileri zayıflar. Kişi bu sıkıntılardan kurtulmak, unutmak, rahatlamak için alkol, ilaç ve uyuşturucu maddelere yönelebilir. Özellikle psikolojik rahatsızlıkları bir zayıflık olarak gören ve bu yüzden yardım almayan kişiler için, olumsuz başaçıkma yollarına (alkol, uyuşturucu, kavga, içe çekilme…) başvurmak daha çok görülür. İlerleyen durumlarda konsantre olamama, alkol, uykusuzluk, dikkatsizlik gibi durumlar iş ve trafik kazalarına ve diğer adli suçlara yol açabilir.

Eğer belirtiler iki haftadan uzun sürerse, sosyal ve iş yaşamında sıkıntılar başladıysa, maruz kalınan gündelik streslerle ruhsal durum açıklanamıyorsa ve dinlenme, gevşeme çabaları yardımcı olmuyorsa depresyondan kurtulmak için yardım alınmalı.

Depresyondan kurtulmalı!

Herkes için farklı bir yol var

Belki de siz düşük yaptığınız için, eşiniz sizi aldattığı için, kilo veremediğiniz için, cinsel tacize uğradığınız için, işten kovulduğunuz için, az arkadaşınız olduğu için, evlenmeye karar veremediğiniz için, işinizden nefret ettiğiniz için, yaşıtlarınıza göre kısa olduğunuz için, anneniz depresyonda olduğu için, kanser hastası olduğunuz için, hayatta değiştirmek istediğiniz çok şeyler olduğu için ….için…için…için depresyondasınız.

Belki siz sabahları çok kötü hissediyorsunuz, arkadaşınız ise akşam yalnızlığında sıkıntı yaşıyor, siz aşırı yemek yerken, o uykusuzluktan şikayet ediyor….

Depresyona yönelik terapiler kişinin sorunu ile ilgili detaylı bilgi alındıktan sonra, kişiyle ortak hazırlanan bir terapi protokolüne uygun olarak yürütülür. Yani golf bilmeyene golf hobisi önerilmezken, okumayı sevmeyen birine okuma metinleri zorla okutulmaz. İlk görüşmeler terapistle danışanın (şikayeti olan kişi) tanışması, karşılıklı olarak güven oluşması, birbirini anladıklarına inanılması, olabilecek en iyi ve kötülerin konuşulacağı saatlerdir. Kurulan güven ortamında danışanın kendini açması, terapistin karşısında değil yanında olması, hissettiklerini rahatlıkla terapistiyle paylaşması çok önemlidir. Terapistin görüşme ortamını danışanına göre uyarlaması, uygulanacak yöntemi kişiye özgün hale getirmesi ve böylece yardımcı olması her zaman için mümkündür.

Yardım almak; ama nasıl?

Senaryo 1: Bir çukurun dibine düşmek ve oradan hiç çıkamayacağını düşünmek

Senaryo 2: Bir çukurun dibine düşmek ve çıkmak için çığlık atmak, elinden geleni yapmak

Çoğu insan kötü hissetmekten, mutsuzluktan ve umutsuzluktan zaman zaman yakınır. Yaşam her zaman istediğimiz güzellikte, kolaylıkta ve insanlarla devam etmiyor. Başaçıkabildiğimiz, hayatımızı devam ettirebildiğimiz ölçüde bu olumsuz duyguları ara sıra yaşamamız doğaldır. Kendi başımıza çoğu zaman bu duyguların karşısında ne yol izleyeceğimizi bulur ve ona göre hayatımızı devam ettiririz. Her yeni sıkıntı  yeni yollar geliştirmemize, etkisiz yolları bırakmamıza, olumlu değişikler yapmamıza bir fırsattır. Fırsatları bazen değerlendirebiliriz ve ayağa kalkarız, bazense yapamayız. Ayağa kalkamadığımız, bir çukurun dibinde olduğumuzu, kimsenin bize yardım edemeyeceğini ve çıkmak için hiçbir enerjimizin olmadığını düşündüğümüz süre uzarsa yardım almamız gerekmektedir. Yardım almak için gerekiyorsa çığlık atın; ama destekle çıkabileceğiniz bu çukurun içinde daha fazla kalıp acı çekmeyin.

Eğer depresyon belirtileri gösterdiğinizi düşünüyorsanız yapacağınız en iyi şey en kısa zamanda yardım aramaktır. Depresyonun belirtilerinden halsizlik, umutsuzluk hissi ve başarısızlık duygusu yardım arama çabalarını iyice zorlaştıracaktır, bunu aklınızda tutun.

1- Güvendiğiniz bir yakınınıza (eğer henüz bir yetişkin değilseniz, tercihen bir yetişkine) yaşadığınız sıkıntıları söyleyin. Her ruhsal sıkıntıda sosyal destek (aile, arkadaş, akraba…)çok önemlidir.

2- Size yakın bir sağlık kuruluşunda psikiyatri polikliniklerine veya özel çalışan psikiyatristlere ve psikologlara başvurun.

3- İlaç tedavisinin 6 ay sürebileceğini, psikoterapiler (konuşma terapileri) ve psikososyal (danışmanlık, yaşam koşullarınızın desteklenmesi, güçlendirilmesi) müdahalelerin 2-3 aylık dönemlerde etkili olabilmektedir. Bazı durumlarda ilaç, psikoterapi ve psikososyal müdahaleler birada yürütülmektedir. Hangi yöntemin veya yöntemlerin size uygun olacağı konusunda uzmanınız size yol gösterecektir.

    Uzman Psikolog Meltem Özcüler (Kılıç)

Fotoğraf M.Ö.